Riccardo Orizio skrupulatnie opisuje sześć białych plemion. Dramatycznie ubodzy potomkowie Polaków egzystujący na Haiti, Niemcy z własną wioską na Jamajce, prapraprawnukowie Holendrów i Niemców, czyli Basterowie żyjący w Namibii, amerykańscy Konfederaci w Brazylii, Burgowie (tym razem to mieszanka holendersko-angielska) wspominający świetną przeszłość na Cejlonie, Francuzi na Gwadelupie. Dla białych - kolorowi, bo przecież ich przodkowie zawierali związki z lokalną ludnością i choć wielu z nich wygląda jak Europejczycy, to już przecież dawno nimi nie są. Dla miejscowych - biali, Mulaci, Metysi, inni. Nigdzie nie pasują. Jest ich za mało, są zbyt ubodzy, zbyt inni, żeby te zdumiewające plemiona mogły się rozwijać.

Riccardo Orizio sięga do historii, tłumaczy, jak i kiedy biali przybysze zamienili się w miejscowych, choć zawsze obcych. To historia wojen i kolonializmu. Rozmawia z ludźmi, starszymi, młodszymi. Szuka ich siedzib i wiosek. Jaka była ich przeszłość, jak wygląda ich teraźniejszość? Raczej smutno.

Szczególnie ponury jest rozdział poświęcony Polakom na Haiti - potomkowie polskich żołnierzy żyją w skrajnej nędzy, nie znają ani słowa po polsku, a dawna ojczyzna urasta do roli mitycznej krainy, gdzie nadal czekają na nich rodziny. Jednocześnie jest to rozdział nieco irytujący, bo padają tam takie określenia jak "słowiańska melancholia"; autor rzuca też mimochodem, że wszystkie dziewczynki w Europie Wschodniej (!) mają spiczaste noski. Snuje też dosyć luźne rozważania na temat Polaka, który w latach 80. zabrał ze sobą jednego z miejscowych do Polski - na szczęście z przypisu dowiadujemy się, kim był; i jest to o wiele ciekawsze niż przypuszczenia autora.

Mimo niewielkich zastrzeżeń książka Orizio jest skarbnicą informacji, fascynującą antropologiczną podróżą po historii, a jednocześnie zapisem bardzo osobistym, pokazującym nadzieje i tęsknoty ludzi. Warto? No pewnie, że warto.