Janine R. Wedel "Prywatna polska"
M. Czabała
Polska widziana oczami obcego i rozpracowywana jak cywilizacja z innej planety. Amerykańska antropolożka w swojej świetnej książce opisuje polską rzeczywistość lat 80. ze szczególnym uwzględnieniem stanu wojennego - który przecież, powiedzmy sobie szczerze, również dla nas jest coraz częściej raczej egzotyczną i obcą historią niż osobistym doświadczeniem.
Wydawnictwo: Trio , Wrzesień 2007
ISBN: 978-83-7436-120-0
Liczba stron: 199
Wymiary: 145 x 205 mm
Cena: 29zł
O Janine Wedel ostatnio głośno było w trakcie prac komisji śledczej (tej od Artura Zawiszy) - powoływano się na jedną z jej książek w trakcie przesłuchań Ewy Balcerowicz. Dzisiaj Wedel jest profesorem, cenioną specjalistką i ekspertem od naszej części Europy - rzeczywiście ma sporo do powiedzenia w kwestiach korupcji, powiązaniach świata biznesu z władzą i degenerującej się pomocy dla państw postsocjalistycznych. Kiedy po raz pierwszy przyjechała do Polski, jeszcze w latach 70., jeździła po kraju z zespołem country, grając na gitarze. Potem, już jako studentka socjologii, dostała stypendium Fullbrighta. Jej wiza była ważna od stycznia 1982 roku, tymczasem w grudniu 1981 wprowadzono stan wojenny. Mimo to, wpuszczono ją do Polski, gdzie z przerwami spędziła czas aż do 1987 roku.
Skąd ludzie biorą wszystkie potrzebne im rzeczy, jeśli nie ma ich w sklepach? Jak radzić sobie z biurokracją? Jak stać w kolejkach? Jak mieszkać wielopokoleniową rodziną w dwóch pokojach? Jak żyć w świecie fałszywych informacji? Funkcjonując w polskiej rzeczywistości, Wedel badała ją jak antropolog dzikie plemiona. Nie wszystkie odpowiedzi i wnioski są dla nas pochlebne. Nawet jeśli wiele się od tego czasu zmieniło, można odnieść wrażenie, że bardzo dużo współczesnych zjawisk ma swoje korzenie w dawnych świecie załatwiania, gdzie najważniejsze były nieformalne kontakty - rodzinne, przyjacielskie, wśród znajomych.
Polakowi czyta się to ciekawie z dwóch względów - po pierwsze to zawsze kształcące, spojrzeć na siebie oczami obcego. Po drugie - książka rzetelnie pokazuje jak wyglądał nasz kraj przed 1989 rokiem - a dla wielu z nas to już całkowita bajka.
Książka po raz pierwszy wydana jest po polsku, szkoda tylko że w tak nie zachęcającej okładce. Ciekawych to jednak na pewno nie zniechęci. Warto przeczytać.