Nie przy wszystkich niestety łatwo zachować koncentrację; obawiam się, że Coetzee straci uwagę niejednego czytelnika w mieliznach tego tomu. Najsłabsze teksty opierają się na schemacie: streszczenie książki plus biografia autora plus opinia Coetzeego - dziwnie jak na noblistę mało wnikliwa (np. "Cambridge nie jest szczególnie udaną książką" - dalej są tam dwa zdania rozwinięcia, ale jednak wydaje mi się, że jak na esej to przymało).

Wiele jest tu jednak tekstów bardzo ciekawych, zwłaszcza wtedy, gdy autor odwołuje się do bardziej znanej literatury (może dzięki temu ominąć fazę tworzenia bryku z cudzej powieści). Przywoływanie pisarzy mniej znanych czy zapomnianych to godna pochwały działalność, ale efekt bywa zróżnicowany. Z pewnością wiele interesujących rzeczy - i nic dziwnego - ma Coetzee do powiedzenia o Afryce Południowej, warto więc zajrzeć choćby do eseju o Doris Lessing, a może jeszcze bardziej o Daphne Rooke, piszącej powieści-melodramaty, rozgrywające się w Afryce.

Najlepsze, uciekające od streszczeń i pełne celnych uwag są eseje na temat tłumaczeń (Rilke, Kafka, Borges). Widać, że w tym przypadku Coetzee, nie tylko pisarz, ale także tłumacz i lingwista, ma najwięcej do powiedzenia. A my najwięcej do przeczytania i przemyślenia.